ساخت یک یو پی اس خانگی 1 کاوا: راهنمای جامع عملی

kalaups
آخرین بروز رسانی: 11 دسامبر 2025
بدون دیدگاه
3 دقیقه زمان مطالعه

مقدمه

یو پی اس (منبع تغذیه بدون وقفه) وسیله‌ای ضروری برای محافظت از دستگاه‌های الکترونیکی در برابر نوسانات و قطعی برق است. در این مقاله، به طور کامل و عملی، روش ساخت یک یو پی اس خانگی با توان 1000 وات (1 کاوا) را آموزش می‌دهیم. این پروژه برای افراد با دانش متوسط الکترونیک مناسب است و تمام مراحل به طور دقیق شرح داده شده است.

نکات ایمنی قبل از شروع

  • این پروژه با ولتاژهای بالا (220 ولت AC و 48 ولت DC) کار می‌کند، خطر برق‌گرفتگی جدی است
  • از عینک محافظ و دستکش عایق استفاده کنید
  • در محیط خشک و به دور از رطوبت کار کنید
  • قبل از اتصال هر بخش، مدار را تست کنید
  • اگر تجربه کار با برق شهر را ندارید، از یک متخصص کمک بگیرید

بخش اول: اصول کار یو پی اس خانگی

یو پی اس ساخته شده در این پروژه از نوع آفلاین (Offline) است و دارای سه حالت کاری:

  1. حالت عادی: برق شهر به خروجی متصل است
  2. حالت باتری: هنگام قطع برق، اینورتر فعال شده و باتری‌ها برق را تأمین می‌کنند
  3. حالت شارژ: هنگام وصل برق شهر، باتری‌ها شارژ می‌شوند

بخش دوم: لیست قطعات و لوازم مورد نیاز

قطعات الکترونیکی اصلی:

ترانسفورماتور

  • 1 عدد ترانس 500 وات (220V به 24V-0-24V)
  • 1 عدد ترانس 300 وات (12V-0-12V به 220V)

باتری‌ها

  • 4 عدد باتری سیلد اسید 12V/18Ah

مدار کنترلر

  • برد Arduino Nano یا ATmega328
  • آی‌سی PWM SG3525 برای کنترل اینورتر
  • آی‌سی شارژر TL494 یا UC3843
  • ترانزیستورهای MOSFET IRFZ44N – 8 عدد
  • هیت‌سینک برای MOSFET‌ها

مدار قدرت

  • دیود پل 50A – 1 عدد
  • خازن الکترولیت 4700μF/63V – 2 عدد
  • خازن فیلم 0.1μF/400V – 4 عدد
  • رله 30A دو کنتاکته – 2 عدد

قطعات حفاظتی

  • فیوز 15A AC – 2 عدد
  • فیوز 30A DC – 1 عدد
  • وریستور 275V – 2 عدد
  • TVS دیود 48V

قطعات جانبی

  • مقاومت‌های مختلف (1K, 10K, 100Ω, 0.1Ω/5W)
  • خازن‌های سرامیکی (104, 103, 22pF)
  • دیود 1N4007 – 10 عدد
  • دیود شاتکی 40A – 2 عدد
  • LED نمایشگر
  • بیزر 12V
  • پتانسیومتر 10K

لوازم و ابزار مورد نیاز:

  • برد بورد یا PCB
  • سیم‌های مسی با قطر مناسب
  • ترمینال‌های اتصال
  • فن خنک‌کننده 12 سانتیمتری
  • جعبه فلزی یا پلاستیکی مقاوم
  • مولتی‌متر
  • هیتر هوای گرم برای لحیم کاری
  • سیم چین و سیم لخت کن

بخش سوم: نقشه مدار یو پی اس 1 کاوا

بلوک دیاگرام یو پی اس 1 کاوا

بخش چهارم: برنامه کامل C برای کنترل یو پی اس 1 کاوا با ATmega328

بخش پنجم : مراحل ساخت

مرحله 1: ساخت شارژر باتری

ترانسفورماتور 500 وات را به دیود پل 50A متصل کنید

خازن‌های 4700μF را به خروجی دیود پل اضافه کنید

مدار کنترل شارژ بر پایه TL494 را بسازید:

  • پایه‌های 1 و 2 برای فیدبک ولتاژ
  • پایه 3 برای جبران‌ساز
  • پایه‌های 4 و 5 و 6 برای نوسان‌ساز
  • پایه‌های 9 و 10 برای خروجی PWM

خروجی PWM را به دو MOSFET متصل کنید

ترانسفورماتور فلای‌بک برای ایزوله کردن خروجی

مرحله 2: ساخت اینورتر

  1. آی‌سی SG3525 را روی برد نصب کنید
  2. نوسان‌ساز را روی فرکانس 50Hz تنظیم کنید:
  • مقاومت RT = 10KΩ
  • خازن CT = 0.1μF
  1. خروجی‌ها (پایه‌های 11 و 14) را به درایور MOSFET متصل کنید
  2. از ترانزیستورهای BD139/BD140 برای درایو استفاده کنید
  3. 4 عدد MOSFET را به صورت پوش-پول به هر فاز متصل کنید
  4. ترانسفورماتور 300 وات را به خروجی MOSFET‌ها وصل کنید

مرحله 3: مدار سوئیچینگ

  1. از دو رله 30A استفاده کنید:
  • رله اول: انتخاب بین برق شهر و اینورتر
  • رله دوم: قطع و وصل بار

2. سنسور ولتاژ برق شهر با استفاده از ترانس کاهنده کوچک

3. مدار تشخیص قطع برق با آی‌سی مقایسه‌گر LM393

4. تأخیر زمانی 5 ثانیه‌ای برای جلوگیری از سوئیچینگ مکرر

مرحله 4: سیستم کنترل

  1. برد Arduino را برنامه‌ریزی کنید:
  • مانیتورینگ ولتاژ باتری
  • کنترل شارژ
  • مدیریت تغییر حالت
  • نمایش اطلاعات روی LCD

2. سنسور جریان ACS712 برای محاسبه توان مصرفی

3. سنسور دمای LM35 برای نظارت بر حرارت

مرحله 5: مونتاژ نهایی

  1. تمام بخش‌ها را در جعبه مناسب قرار دهید
  2. باتری‌ها را به صورت سری متصل کنید (48V)
  3. فن خنک‌کننده را در محل مناسب نصب کنید
  4. ترمینال‌های ورودی و خروجی را تعبیه کنید
  5. مدارها را با فاصله مناسب از هم قرار دهید

بخش ششم : تست و راه‌اندازی

  1. تست اولیه بدون باتری:
  • ولتاژ خروجی شارژر را تست کنید (54.6V برای 48V باتری)
  • فرکانس خروجی اینورتر را بررسی کنید (50Hz ± 0.5)

2. تست با باتری:

  • باتری‌ها را متصل کنید
  • زمان انتقال را اندازه‌گیری کنید (کمتر از 10ms)
  • شکل موج خروجی را بررسی کنید

3. تست بار:

  • با بارهای مختلف تست کنید (لامپ، فن، کامپیوتر)
  • راندمان را محاسبه کنید
  • زمان پشتیبانی را اندازه‌گیری کنید
  • ولتاژ خروجی شارژر را تست کنید (54.6V برای 48V باتری)
  • فرکانس خروجی اینورتر را بررسی کنید (50Hz ± 0.5)

بخش هفتم : عیب‌یابی و نگهداری

مشکلات رایج:

  1. اینورتر کار نمی‌کند:
  • فیوزها را بررسی کنید
  • ولتاژ باتری را چک کنید
  • MOSFET‌ها را تست کنید

2. شارژر باتری را شارژ نمی‌کند:

  • دیودهای خروجی را بررسی کنید
  • ولتاژ خروجی TL494 را تست کنید

3. زمان انتقال طولانی:

  • رله‌ها را بررسی کنید
  • مدار تشخیص قطع برق را تست کنید

نکات نگهداری:

  • هر ماه ولتاژ باتری‌ها را بررسی کنید
  • هر 6 ماه اتصالات را سفت کنید
  • سالی یک‌بار خازن‌ها را بررسی کنید
  • فن‌ها را از گرد و غبار پاک کنید

بخش هشتم : بهبود و توسعه

  1. اضافه کردن اتصال به موبایل از طریق بلوتوث
  2. اضافه کردن پنل خورشیدی برای شارژ
  3. طراحی PCB حرفه‌ای
  4. اضافه کردن آلارم هشدار

جزئیات هر بخش مدار:

1. مدار شارژر باتری (مبتنی بر TL494):

ورودی 220VAC → ترانس 500W (220V به 24V-0-24V) → پل دیود 50A →
خازن‌های 4700μF/63V (دو عدد موازی) →

پایه 12 TL494 (VCC) ← منبع تغذیه 12V کمکی
پایه 7 TL494 (GND)
پایه 5: خازن 0.01μF به زمین
پایه 6: مقاومت 10K به زمین
پایه 4: مقاومت 4.7K برای dead-time
پایه 1: از دیوایدر ولتاژ خروجی (مقاومت‌های 10K و 2.2K)
پایه 2: ولتاژ مرجع 2.5V (از پایه 14 TL494)
پایه 3: خازن 100nF و مقاومت 1K برای جبران
پایه 8 و 11: کلکتور ترانزیستورها به VCC
پایه 9 و 10: امیتر ترانزیستورها به زمین
خروجی‌های 9 و 10 → مقاومت 100Ω → بیس ترانزیستورهای درایور BD139/BD140 →
ترانس فلای‌بک → پل دیود شاتکی 40A → خازن 1000μF/100V → خروجی 54.6V به باتری

2. مدار اینورتر (مبتنی بر SG3525):

ورودی 48VDC از باتری → فیوز 30A →
خازن‌های 2200μF/100V (4 عدد موازی) →
پایه 15 SG3525 (VCC) از طریق رگولاتور 7812
پایه 8 (Soft-Start): خازن 1μF
پایه 5: خازن 0.1μF به زمین
پایه 6: مقاومت 10K به زمین (فرکانس ≈ 50Hz)
پایه 1: مقاومت 10K برای محدود کردن جریان
پایه 2: ولتاژ مرجع 5V (از پایه 16)
پایه 9: جبران با خازن 100nF
پایه 11 و 14 (خروجی) → مقاومت 22Ω →
بیس ترانزیستورهای درایور (2N2222 × 4) →
کلکتور درایورها به گیت MOSFET‌ها →
4 جفت MOSFET IRFZ44N به صورت پوش-پول →
ترانس 300W (12V-0-12V به 220V) →
خروجی سینوسی 220V/50Hz

3. مدار سوئیچینگ و کنترل:

برد آردوینو نانو:
پین A0: سنسور ولتاژ باتری (مقاومت دیوایدر 10K:2.2K)
پین A1: سنسور ولتاژ برق شهر (از ترانس کوچک 220V به 12V)
پین A2: سنسور جریان ACS712
پین D2: ورودی تشخیص قطع برق (از LM393)
پین D3: خروجی کنترل رله شارژر
پین D4: خروجی کنترل رله اینورتر
پین D5: خروجی کنترل رله اصلی
پین D6: PWM برای فن خنک‌کننده
پین D7: بیزر هشدار

مدار تشخیص قطع برق:
LM393:
پین 3: ولتاژ مرجع 2.5V
پین 2: ولتاژ نمونه‌گیری شده از برق شهر
پین 1: خروجی به آردوینو

4. مدار رله‌ها:

رله 1 (30A دو کنتاکت):
کنتاکت COM: ورودی برق شهر
کنتاکت NO: به رله 2
کنتاکت NC: به شارژر
کویل: از طریق ترانزیستور BD137 به آردوینو

رله 2 (30A دو کنتاکت):
کنتاکت COM: از رله 1
کنتاکت NO: از اینورتر
کنتاکت NC: خروجی نهایی
کویل: کنترل مشابه رله 1

نتیجه‌گیری

ساخت یو پی اس خانگی 1 کاوا پروژه‌ای چالش‌برانگیز اما امکان‌پذیر است. با رعایت نکات ایمنی و دنبال کردن دقیق مراحل، می‌توانید یک منبع برق بدون وقفه قابل اعتماد داشته باشید. این پروژه نه تنها در هزینه‌ها صرفه‌جویی می‌کند، بلکه دانش فنی شما را نیز افزایش می‌دهد.

هشدار

 این مقاله صرفاً برای اهداف آموزشی ارائه شده است. مسئولیت هرگونه آسیب یا خسارت ناشی از ساخت یا استفاده از این دستگاه به عهده سازنده می‌باشد. در صورت عدم اطمینان، از دستگاه‌های استاندارد بازار استفاده کنید.